Aspekty prawne w nurkowaniu - niedozwolone klauzule w umowach stosowanych przy prowadzeniu szkolenia.

Każdy z nas niejednokrotnie podpisywał różne umowy związane z przeprowadzeniem szkolenia w zakresie nurkowania. Polecam artykuł Jarosława Kowalewskiego (Prawnik, wspólnik zarządzający Kancelarii Prawnej ,,C&K Kowalewski i Wspólnicy" sp.k.), który ukazał się w Magazynie Nurkowanie.

Przystępując do kursu na podstawowe stopnie nurkowe, w praktyce zawsze zawieramy umowę o świadczenie usługi, której przedmiotem jest zapoznanie nas przez osobę prowadzącą kurs z obowiązującymi procedurami nurkowymi, omówienie zagadnień teoretycznych oraz odbycie nurkowań szkoleniowych jak i zaliczeniowych na wodach otwartych. Jednym z elementów powyższej umowy jest klauzula, a czasem oddzielny dokument [oświadczenie], w którym przyszły kursant oświadcza, iż odbywa szkolenie na własne ryzyko, a jednocześnie zrzeka się możliwości dochodzenia od organizatora szkolenia wszelkich roszczeń związanych z realizacją przedmiotowej umowy.

W praktyce często pojawiają się pytania, czy tego typu oświadczenie, powszechnie stosowany waiver, posiada określoną moc prawną i czy tym samym jest skuteczne.

Co do zasady przepisy polskiego prawa cywilnego stoją na stanowisku, iż strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego [zasada swobody umów). Jednakże należy pamiętać o tym, iż w niektórych przypadkach zasada ta doznaje określonych ograniczeń. Tak jest m. in. w przypadku umów zawieranych z konsumentami, a więc osobami fizycznymi, dokonującymi czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22' ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny) [dalej: k.c.]. W praktyce najczęściej będziemy mieli do czynienia z sytuacją, w której umowa o świadczenie usług -prowadzenie szkolenia nurkowego będzie zawierarfb pomiędzy konsumentem a profesjonalną szkołą nurkową, będącą przedsiębiorcą w rozumieniu właściwych przepisów k.c.

Zgodnie z treścią art. 385' k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w konkretnym przypadku niektóre postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie będą w pełni skuteczne. Będzie tak, gdy klauzula umowna nie została z konsumentem uzgodniona indywidualnie, tzn. gdy konsument nie miał rzeczywistego wpływu na jej treść. W praktyce najczęściej będą miały miejsce przypadki, w których postanowienia umowy zostaną przejęte z określonego wzorca umowy, zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Należy również pamiętać o tym, iż ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na tę okoliczność powołuje. W przypadku szkoleń nurkowych będzie to, praktycznie w każdym przypadku, organizator szkolenia.

Należy pamiętać również o tym, iż ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonywana jest według stanu z chwili zawarcia umowy, a pod uwagę brane są jej treść, okoliczności zawarcia oraz treść innych umów pozostających w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

Ustawodawca w art. 385^3 k.c. opracował ponadto przykładowy katalog postanowień, które w razie wątpliwości należy traktować jako niedozwolone postanowienia umowne [tzw. klauzule abuzyw-ne]. Jednym z takich postanowień jest klauzula wyłączająca lub ograniczająca odpowiedzialność konsumenta za szkody na osobie, tj. uszkodzenie ciała, wywołanie rozstroju zdrowia lub śmierć.

Ze względu na powyższe oświadczenia, w których osoba zgłaszająca się na kurs nurkowy deklaruje udział w kursie na własne ryzyko i jednocześnie zrzeka się całkowicie możliwości dochodzenia wszelkich roszczeń związanych z prowadzonym szkoleniem, mogą w konkretnym przypadku stanowić niedozwolone postanowienia umowne. Sytuacja ta będzie miał miejsce w szczególności gdy kursant, co jest częstym przypadkiem, nie posiada pełnego spectrum wiedzy na temat ryzyk oraz możliwych zagrożeń związanych z płetwonurkowa-niem, a mimo to decyduje się na podpisanie oświadczenia.

Możliwość dochodzenia swoich uprawnień, tj. ustalenie braku związania konkretną klauzulą umowną, jest możliwe zarówno w postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o świadczenie, zapłatę lub w formie zarzutu przeciwko przedsiębiorcy [tzw. kontrola incydentalna], jak i w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie - Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów [tzw. kontrola abstrakcyjna].

Należy jednak z całą stanowczością podkreślić, iż powyższe rozważania ograniczają się jedynie do umów oraz oświadczeń zawieranych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie sposób bowiem zaprzeczyć, iż przedmiotowe oświadczenia mogą być w pełni skuteczne i stosowane na terytorium państw trzecich.

żródło: www.nurkowanie.v.pl

komentarze